Zarzut znęcania się nad osobą najbliższą jest jednym z najpoważniejszych oskarżeń, z jakimi można spotkać się w postępowaniu karnym. Sprawy prowadzone na podstawie art. 207 Kodeksu karnego często dotyczą konfliktów rodzinnych, małżeńskich i partnerskich, w których przez długi czas narastały wzajemne pretensje, nieporozumienia i napięcia.
Postępowania tego rodzaju są szczególnie wymagające. Z jednej strony konieczne jest zapewnienie ochrony osobom pokrzywdzonym, z drugiej zaś niedopuszczalne jest przypisywanie odpowiedzialności karnej bez rzetelnego ustalenia okoliczności zdarzenia i oceny zgromadzonych dowodów.
Osoba podejrzana lub oskarżona o znęcanie się powinna wiedzieć, jakie przysługują jej prawa, jakie okoliczności mają znaczenie dla oceny odpowiedzialności karnej i dlaczego profesjonalna obrona może mieć istotne znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania.
Czym jest przestępstwo znęcania się z art. 207 Kodeksu karnego?
Zgodnie z art. 207 § 1 Kodeksu karnego odpowiedzialności karnej podlega osoba, która znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą albo inną osobą pozostającą ze sprawcą w stałym lub przemijającym stosunku zależności.
Przestępstwo znęcania się może polegać między innymi na:
- stosowaniu przemocy fizycznej;
- poniżaniu, upokarzaniu i wyzywaniu;
- zastraszaniu i grożeniu;
- kontrolowaniu zachowania drugiej osoby;
- wywoływaniu u pokrzywdzonego poczucia zagrożenia i poniżenia.
Nie każde zachowanie naganne, kłótnia małżeńska czy konflikt rodzinny stanowią jednak przestępstwo znęcania się. Dla przypisania odpowiedzialności karnej konieczne jest wykazanie wszystkich ustawowych znamion czynu zabronionego.
Art. 207 k.k. przewiduje również odpowiedzialność za znęcanie się nad osobą nieporadną ze względu na wiek, stan psychiczny lub fizyczny (§ 1a), a także surowszą odpowiedzialność w przypadkach szczególnego okrucieństwa lub określonych następstw czynu.
Czy każda awantura domowa oznacza znęcanie się?
To jedno z najważniejszych zagadnień pojawiających się w sprawach prowadzonych na podstawie art. 207 k.k.
W praktyce niejednokrotnie zdarza się, że zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa jest następstwem konfliktu małżeńskiego, rozpadu związku lub sporu dotyczącego dzieci i majątku.
Należy jednak pamiętać, że samo występowanie konfliktu pomiędzy małżonkami lub partnerami nie przesądza jeszcze o popełnieniu przestępstwa.
W postępowaniu karnym konieczne jest ustalenie rzeczywistego przebiegu zdarzeń, charakteru zachowań poszczególnych osób, ich częstotliwości, intensywności oraz całokształtu relacji pomiędzy stronami.
Istotne znaczenie ma również rozróżnienie pomiędzy zachowaniami stanowiącymi przestępstwo znęcania się a wzajemnymi konfliktami, kłótniami i nieporozumieniami, które nie osiągają poziomu społecznej szkodliwości wymaganego dla odpowiedzialności na podstawie art. 207 k.k.
Nie można automatycznie utożsamiać każdej nieprawidłowej relacji rodzinnej z przestępstwem znęcania się.
Jakie dowody mają znaczenie w sprawie o znęcanie się?
Sprawy z art. 207 k.k. należą do postępowań, w których szczególnie istotna jest dokładna analiza materiału dowodowego.
Organy ścigania często opierają ustalenia na zeznaniach osoby pokrzywdzonej, członków rodziny, sąsiadów oraz innych osób mających wiedzę o sytuacji domowej.
Ważne znaczenie mogą mieć również: wiadomości SMS i komunikatory internetowe, nagrania rozmów i innych zdarzeń, dokumentacja medyczna, opinie psychologiczne i psychiatryczne, dokumentacja procedury Niebieskiej Karty, dokumentacja interwencji Policji, zeznania świadków, dokumenty i korespondencja dotyczące konfliktu rodzinnego.
Szczególnie istotne jest ustalenie, czy poszczególne dowody znajdują potwierdzenie w innych źródłach informacji oraz czy przedstawiony przez strony obraz wydarzeń odpowiada rzeczywistemu przebiegowi zdarzeń.
Nie można również pomijać okoliczności przemawiających na korzyść osoby podejrzanej lub oskarżonej.
Jak bronić się przed zarzutem z art. 207 k.k.?
Obrona w sprawie o znęcanie się wymaga indywidualnego podejścia. Nie istnieje jeden uniwersalny sposób postępowania, który można zastosować w każdej sprawie.
Jednym z podstawowych zadań obrońcy jest analiza materiału dowodowego i ustalenie, czy zgromadzone dowody rzeczywiście uzasadniają przyjętą przez prokuraturę kwalifikację prawną.
W szczególności należy rozważyć:
1. Czy zachowanie rzeczywiście wyczerpuje znamiona przestępstwa?
Konieczne jest zbadanie, czy opisane zachowania można zakwalifikować jako znęcanie fizyczne lub psychiczne w rozumieniu art. 207 k.k.
2. Czy zeznania pokrzywdzonego są spójne i znajdują potwierdzenie w innych dowodach?
Ważne jest przeanalizowanie wszystkich relacji dotyczących przebiegu zdarzeń, w tym ewentualnych rozbieżności, zmian w zeznaniach i sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym.
3. Czy istnieją dowody przemawiające na korzyść podejrzanego?
Obrona powinna zweryfikować, czy organy ścigania uwzględniły wszystkie istotne okoliczności, również te, które mogą podważać wersję przedstawioną w zawiadomieniu o przestępstwie.
4. Czy konieczne jest przeprowadzenie dodatkowych dowodów?
W zależności od okoliczności sprawy zasadne może być przesłuchanie dodatkowych świadków, zabezpieczenie korespondencji, uzyskanie dokumentacji lub przeprowadzenie opinii biegłych.
5. Czy przyjęta kwalifikacja prawna jest prawidłowa?
Nawet jeżeli określone zachowania miały miejsce, konieczne jest ustalenie, czy rzeczywiście stanowią one przestępstwo z art. 207 k.k., czy też powinny zostać ocenione w inny sposób.
Co zrobić po otrzymaniu wezwania na Policję lub do Prokuratury?
Jeżeli zostałeś wezwany na przesłuchanie w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa znęcania się, nie powinieneś lekceważyć tej sytuacji.
Pierwsze czynności procesowe mogą mieć istotne znaczenie dla dalszego przebiegu postępowania.
W szczególności warto: ustalić, w jakim charakterze zostałeś wezwany, zapoznać się z przysługującymi Ci prawami, skonsultować sprawę z adwokatem przed przesłuchaniem, zabezpieczyć dokumenty i inne dowody mogące mieć znaczenie dla sprawy, unikać działań, które mogłyby zostać zinterpretowane jako próba wpływania na świadków lub pokrzywdzonego. Jeśli postawiono Ci zarzuty - warto również złożyć wniosek o zezwolenie na wykonanie fotokopii akt postępowania przygotowawczego oraz przeprowadzenie końcowego zapoznania z materiałami postępowania przygotowawczego.
Podejrzany ma prawo do korzystania z pomocy obrońcy, a także do odmowy składania wyjaśnień lub odmowy odpowiedzi na poszczególne pytania na zasadach określonych w Kodeksie postępowania karnego.
Nie należy podejmować pochopnych decyzji dotyczących składania wyjaśnień, przyznania się do winy czy uzgadniania treści zeznań z innymi osobami.
Tymczasowe aresztowanie w sprawach o znęcanie się:
W niektórych sprawach prowadzonych na podstawie art. 207 k.k. prokuratura może wystąpić z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania.
Jest to szczególnie poważna sytuacja, ponieważ może prowadzić do pozbawienia wolności jeszcze przed wydaniem prawomocnego wyroku.
Tymczasowe aresztowanie nie jest jednak automatyczną konsekwencją przedstawienia zarzutu znęcania się.
Zastosowanie tego środka wymaga spełnienia przesłanek określonych w Kodeksie postępowania karnego. Konieczne jest również zbadanie, czy nie wystarczą inne środki zapobiegawcze, takie jak dozór Policji, zakaz kontaktowania się z określonymi osobami czy zakaz zbliżania się.
W takich sytuacjach istotne znaczenie ma szybka pomoc obrońcy, który może uczestniczyć w posiedzeniu aresztowym, przedstawić stanowisko obrony i argumenty przemawiające przeciwko zastosowaniu izolacyjnego środka zapobiegawczego.
Adwokat w sprawie o znęcanie się – pomoc prawna w Szczytnie
Sprawy dotyczące przestępstwa znęcania się wymagają nie tylko znajomości przepisów prawa karnego, ale przede wszystkim umiejętności analizy skomplikowanych stanów faktycznych i materiału dowodowego.
Adwokat Łukasz Nysztal, działający w ramach NYSZTAL i Wspólnicy – Adwokackiej Spółki Partnerskiej, zapewnia pomoc prawną osobom podejrzanym i oskarżonym w postępowaniach karnych.
Pomoc obejmuje w szczególności: analizę sytuacji prawnej i zgromadzonego materiału dowodowego, udział w przesłuchaniach, przygotowanie strategii obrony, sporządzanie wniosków dowodowych i pism procesowych, reprezentację przed Policją i Prokuraturą, obronę przed sądem, sporządzanie zażaleń i apelacji.
Kancelaria mieści się w Szczytnie przy ul. Tadeusza Kościuszki 10A.
Jeżeli postawiono Ci zarzut znęcania się nad osobą najbliższą lub otrzymałeś wezwanie na przesłuchanie w sprawie z art. 207 k.k., warto odpowiednio wcześnie skonsultować swoją sytuację z adwokatem.
Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy. Odpowiednio przygotowana obrona powinna uwzględniać zarówno okoliczności przemawiające na korzyść podejrzanego, jak i rzeczywisty materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu.

